Kira Depozitosu İadesi: Süre, Şartlar ve Kesinti (TBK 342)
· 6 dk okuma
Kısa yanıt
Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito (güvence bedeli) üç aylık kirayı aşamaz (TBK m. 342). Para, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek bir vadeli hesaba yatırılır. Sözleşme bittikten sonra kiraya veren üç ay içinde dava veya icra takibi başlattığını bankaya bildirmezse banka depozitoyu kiracıya geri verir. Olağan yıpranma depozitodan kesilemez.
Depozito için 3 temel kural
- Üst sınır: En çok üç aylık kira bedeli. Fazlası kararlaştırılsa bile aşan kısım geçersizdir.
- Saklama: TBK m. 342/2'ye göre para, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde vadeli tasarruf hesabına yatırılır; kıymetli evrak bankaya depo edilir.
- İade: Banka depozitoyu iki tarafın rızasıyla, kesinleşmiş icra takibi veya mahkeme kararıyla geri verir.
3 aylık süreyi kaçırmayın
Kira sözleşmesi sona erdikten sonra kiraya veren üç ay içinde kiracıya karşı dava açtığını veya icra takibi başlattığını bankaya yazılı bildirmezse, banka kiracının istemi üzerine depozitoyu geri vermekle yükümlüdür. Ev sahibinin hasar talebi varsa bu süre içinde harekete geçmesi gerekir.
Neler kesilebilir, neler kesilemez?
- Kesilebilir: Ödenmemiş kira ve aidat, kiracıya ait fatura borçları, özensiz kullanımdan doğan hasar (kırık dolap kapağı, çatlak lavabo, kayıp anahtar).
- Kesilemez: Olağan kullanımdan doğan yıpranma. Solmuş boya, mobilya izleri ve zamanla eskiyen parçalar kiracıdan istenemez (TBK m. 334).
Hasarı ve tutarını ispat yükü kesinti yapmak isteyen kiraya verendedir. Girişte evin durumu kayda geçmemişse, çıkıştaki hasarın kiracı döneminde oluştuğunu göstermek zorlaşır.
Depozito ev sahibine elden verildiyse
Uygulamada depozito çoğu zaman bankaya yatırılmadan doğrudan ev sahibine verilir. Bu durumda da üç aylık sınır ve olağan yıpranma kuralı geçerlidir. İade tutarının hesaplanması Yargıtay kararlarında tartışmalı olduğundan, alınan tutarı ve tarihi sözleşmeye veya ayrı bir makbuza yazın.
Uyuşmazlığı baştan önleyin
- Depozito tutarını, ödeme şeklini ve iade koşulunu sözleşmeye yazın.
- Girişte fotoğraflı teslim tutanağı düzenleyin; sayaç endekslerini kaydedin.
- Çıkışta aynı listeyle karşılaştırın ve farkları fotoğrafla gösterin.
Sık sorulan sorular
Depozito en fazla ne kadar olabilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında üç aylık kira bedelini aşamaz. Aşan kısım geçersizdir ve geri istenebilir.
Ev sahibi depozitoyu ne zaman iade etmeli?
Kiracı evi sözleşmeye uygun teslim ettikten ve borçlar netleştikten sonra. Bankadaki depozito için kiraya veren üç ay içinde dava veya takip bildirmezse banka kiracıya iade eder.
Boya parası depozitodan kesilebilir mi?
Olağan kullanımdan doğan boya eskimesi kesilemez. Özensiz kullanımdan doğan, olağanı aşan kirlenme veya hasar tartışılabilir.
Depozito iade edilmezse kiracı ne yapabilir?
Önce yazılı olarak talep eder. Sonuç alınamazsa arabuluculuk ve dava ya da icra takibi yoluna gidilebilir. Somut durum için bir avukata danışılması önerilir.